Start

Arcade Parts

Arcade Stick

MAK/Superguns

Articles

Autor: kowal©

Sprężyny

 

           Sprężyny służą co centrowania drążka w joystickach, od nich zależy w dużej mierze siła jaka musimy podziałać na joystick aby spowodować wychylenie i angaż. Spotykane jest mnóstwo ich typów od najmniejszym rodem z długopisów po całkiem konkretne amortyzatory. Operując odpowiednimi sprężynami można dość znacznie wpływać na parametry i dynamikę joysticka. Gdy sprężyna nam nie odpowiada można wielu wypadkach ją zwyczajnie wymienić na inną. Czasem jednak trudno zdobyć odpowiednią wtedy możemy spróbować zmodyfikować posiadaną. Szczególnie uczulam na podejmowane kroki i bawmy się w modyfikacje tylko gdy posiadamy kopie oryginalnej sprężyny. Wszelkie zmiany na sprężynach są zazwyczaj nieodwracalne! Jeśli ktoś chce po prostu sprawdzić czy by nie było lepiej nich da sobie spokój. Ryzyko jest zbyt duże a efekt może być daleki od oczekiwanego. Jeśli podejmujemy decyzje o zmiękczeniu sprężyny to musimy być w 100% pewni że właśnie miększej potrzebujemy i odwrotnie. Sam z doświadczenia wiem że pierwsze kombinacje ze sprężyną kończą się zwyczajnie jej zepsuciem a co za tym idzie całego joysticka o ile nie mamy zapasowej! Ten artykuł pokazuje jak je modyfikować dla własnych potrzeb zmniejszając do minimum ryzyko uszkodzenia w trakcie modyfikacji.

Wymiana sprężyny

           Wymiana jest stosunkowo prosta jedyny problem to zdobycie odpowiedniej sprężyny. Najprościej szukać podobnych konstrukcji w tej samej firmie możliwe że sprężyna z innego modelu będzie się różnić siłą ale wymiary będzie miała takie same. Czasem nawet sprężyny z produktów różnych firm wykazują wysoka kompatybilność. Coin Control, WICO, HAPP oraz iL używają prawie identycznych średnic w wielu swoich modelach.

           W przypadku amerykańskich konstrukcji miękka sprężynę można znaleźć w Ultimate Joystick i CoinControl. Średnią w Competition, Eurojoytsick, X-Arcade, KC-04 a twardą w WICO Miroswitch Joystick With Improved Actuator, HAPP P360, Compact Joystick.

           Jeśli chodzi o japońskie joysticki to na AkihabaraShop można bez problemu dokupić luzem sprężyny do wszystkich modeli Sanwy i Seimitsu. Sprężyna od LS-55 pasuje idealnie do LS-33, od LS-32 do LS-40. Można też próbować nakładać dwie identyczne sprężyny na siebie w danym modelu.

Zmiękczanie sprężyn

           Najprostszą i w sumie jedyną metodą jest nagrzanie sprężyny aby pod wpływem temperatury skurczyła się odległość w skoku. Problemem jest to że musimy to zrobić z głową bo bardzo łatwo przedobrzyć. Musimy zaopatrzyć się w śrubę i 2 podkładki i kilka nakrętek. Trzeba dobrać całość względem sprężyny: podkładki muszą być większe od średnicy sprężyny natomiast nakrętki powinny wchodzić w jej światło na styk. Śruba powinna być dłuższa od sprężyny. Przykładowa sprężyna z WICO Microswitch Joystick czy P360 to typowy twardziel (heavy spring) i ma następujące wymiary:

Dz - średnica zewnętrzna = 26mm

Dw - średnica wewnętrzna = 21,5mm

s - skok zwojów sprzężny = 7mm

           Najlepiej więc użyć śrub i nakrętek M12 i grubych podkładek o średnicy 44mm (+/- 5mm). Koszt takiego zestawu to jakieś 3-5zł wszystko kupimy w sklepie z artykułami żelaznymi. Podkładkę nakładamy na śrubę następnie dajemy jedna lub 2 nakrętki zakładamy sprężynę i na to kolejna podkładka. Całość ściskamy tak aby skoki prawie przylegały do siebie ale nie ściskajmy sprężyny maksymalnie. Nakręcamy nakrętkę aby całość zblokować. Podkładki równo ściskają sprężynę a nakrętki w środku zapobiegają przesuwaniu się sprężyny na boki i tym sposobem unikniemy jej krzywienia.

Całość stawiamy pionowo na małym palniku gazowym. Szeroka podkładka zapobiegnie ostremu działaniu płomienia bezpośrednio na sprężynę dzięki czemu minimalizujemy ryzyko spalenia drutu i zahartowania go. Pionowa pozycja zapewni w miarę równe rozchodzenie się ciepła na boki a więc sprężyna będzie się kurczyć równomiernie od dołu.

Po około 60sek sekundach zestawiamy całość i sprawdzamy o ile sprężyna się skurczyła i czy efekt nas zadowala. Jeśli musimy powtórzyć zabieg wsadzamy sprężynę odwrotnie miedzy podkładki! Nie trzymajmy zbyt długo sprężyny w ogniu lepiej powtórzyć kilka razy niż przedobrzyć. Jeśli powtarzamy zabieg i wydłużamy czas ogrzewania pamiętajmy aby sprężyna schłodziła się ponownie do temperatury pokojowej sama. Nie wkładajmy jej absolutnie do zimnej wody bo ją zahartujemy. Poniżej gotowy efekt nagrzewania dwóch sprężyn od KC-04 (1,5min) i WICO Microswitch Joystick (3,5min). Skręcenie śrubą zapewniło równomierne skurczenie się sprężyn. Utraciły około 50% pierwotnej twardości.

Powyższy opis postępowania można stosować jednie do większych sprężyn używanych w amerykańskich kontrolerach. Chcąc nagrzewać mniejsze sprężynki od japońskich joysticków lepiej to robić przy użyciu zapalniczki i kierować ogień na podkładkę a nigdy bezpośrednio na sprężynę.

           Przy nagrzewaniu sprężyn nigdy nie wkładajmy samej sprężyny bezpośrednio do ognia! Narażeni jesteśmy na przypadkowe krzywienie się odległości miedzy skokami co powoduje nierówny naciąg na całej długości jak również spowoduje to wykrzywienie się całej sprężyny tak że nie będzie stała równo na płaskiej powierzchni. Potem joystick w jedna stronę będzie miał wyraźnie większy naciąg jak również może krzywić wycentrowany drążek. Drugie największe ryzyko to ponowne zahartowanie drutu z którego jest wykonana a tym samym utrata właściwości sprężynujących. Pierwszym sygnałem o zbyt wysokiej temperaturze jest siwienie drutu który po prostu się przepala. Paradoksalnie najlepiej palić te najgrubsze i najtwardsze mają zazwyczaj większa wytrzymałość i łatwiej je kontrolować podczas nagrzewania. Im cieńsza tym większe ryzyko uszkodzenia. Poniżej efekt nagrzewania na dziko sprężyny od KC-04. Zakończony jej skrzywieniem i zahartowaniem, teraz to już tylko śmietnik!

Utwardzanie sprężyn

           Najłatwiej sprężynę po prostu rozciągnąć co jest dość prostym zabiegiem i w wielu przypadkach można zrobić to w rękach. Należy się starać jedynie aby powoli i równo rozciągać sprężynę i siłę zawsze kierować równo względem sprężyny aby nie skrzywić jej w bok.